IK WORD GEK VAN AL DIE VRAGEN

hansstavleu-1369939135_600Vragen stellen, verbindingen creëren, nieuwsgierigheid bevorderen,  en nieuwe combinaties bedenken in het onderwijs helpt om oplossingen voor nieuwe vraagstukken van de 21e eeuw te vinden.

Dat is niet eenvoudig, maar wel leuke, spannende, interessante en vooral leerzame vaardigheden voor een eeuw waar we voor zo’n ruim 13 procent reeds zijn ingestapt.

Een tred in het tijdperk waarin we zo langzamerhand gedeeltelijk afstand nemen van de industriële revolutie. Het lopende-band-denken wordt hier en daar ingeruild voor iets anders. Heel af en toe merk je dat al aan het nieuwe taalgebruik, zoals “het nieuwe rijden” en “het nieuwe werken.” Dat zijn slechts de eerste worstelingen om onszelf los te maken van het “oude handelen en denken.”

Onderwijs moet daar een rol in spelen. We moeten leerlingen, studenten, leerkrachten en besturen een handje helpen om die stap te maken. Lesprogramma’s, discussies en vragen over een nieuw tijdperk waarin creativiteit en nieuwe vragen stellen maken hier deel van. En dat beperkt zich niet tot het primair onderwijs. In alle vormen van regulier en niet-regulier onderwijs moeten we ons afvragen “waar gaat onze maatschappij heen, en hoe kan leren daar de juiste rol in spelen?” Basisschool of HBO, bedrijfstraining of Open Universiteit, een nieuw tijdperk betekent ook nieuw onderwijs. Natuurlijk is veranderen niet gemakkelijk, maar als we anderen leren lopen, waarom zouden we onszelf dan ook niet een paar vrolijke en vernieuwende danspasjes aanleren?

In het nieuwe tijdperk gelden nieuwe processen en nieuwe regels. Die zijn nog meer op communicatie en verbinding gebaseerd. Verbinding tussen verschillende expertise, verschillende rollen (werknemer, ouder, student, vrijwilliger, sporter) en verschillende disciplines (informaticus, mediakundige, psycholoog, socioloog, medicus) en vanuit verschillende sectoren (bouw,civiele techniek,mobiliteit, cultuur, zorg, onderwijs, financiën). Daarnaast is het ook het tijdperk waarin meer verbinding plaatsvindt tussen de linker- en rechterhersenhelft van de mens. Het analystische wordt verbonden met het emotionele zodat er meer ruimte komt (en nodig is) voor vorm, kleur, intuïtie, verbeelding en creatviteit.

Alle genoemde verbindingen zijn nodig om betekenis te geven aan innovatie in het nieuwe tijdperk. Het zijn niet langer de beelden van één persoon of van één organisatie, het gaat om gezamenlijke beelden die mensen maken vanuit verschillende perspectieven en daarmee betekenis geven aan de contexten waarin met verkeert.

cdonb2-img1Daar komt nogal wat voor kijken om dat voor elkaar te krijgen. Het vergt in elk geval een forse dosis creativiteit gecombineerd met oplossingsgericht denken met vragen die we ons nu (nog) niet stellen. Vragen stellen, onszelf en elkaar uitdagen, ICT te kennen en weten te gebruiken, kritisch denken, sociale vaardigheden, culturele kennis, samenwerken en creatieviteit zijn van die 21e eeuw vaardigheden om ongewone combinaties te vinden in mensen en dingen.

In het Honours-programma van Hogeschool Leiden wordt sinds enkele jaren geprobeerd hier vorm aan te geven. Dit excellentie-programma, dat in samenwerking met TNO is opgezet, gaat uit van “combineren”. Studenten van alle verschillende opleidingen en van alle leerjaren werken met elkaar samen en leren continu van elkaar. Steeds in wisselende, voor hen ongewone, combinaties. Ze worden continu uitgedaagd nieuwe combinaties te vinden, te innoveren. Met elkaar en met behulp van een aantal creativiteitslessen.

De grootste uitdaging in dit 21e eeuws leerprogramma is het (her)creëren van nieuwsgierigheid: liever twintig vragen dan één antwoord. En inderdaad, je wordt gek van al die vragen. Al die vragen die ze zichzelf en elkaar NIET stellen. Er is dus nog een (creatieve) weg te gaan voordat we de eerste 20 procent in deze nieuwe eeuw kunnen afronden.

Hans Stavleu
Lector Hogeschool Leiden (Honours-programma) en senior strategist bij TNO in Delft. Daar houdt hij zich bezig met innovatie en innovatiemanagement.

Dit bericht werd geplaatst op door .

Een gedachte over “IK WORD GEK VAN AL DIE VRAGEN

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.