Doorkijkjes naar nieuwsgierigheid

doorkijkjebCreative Teaching for Tommorow is een onderzoeksrapport met betrekking tot het stimuleren en koesteren van ‘a creative state of mind’. Het is gebaseerd op een veldonderzoek geleid door Teresa Cremin, dat in 2009 gehouden werd op een aantal Britse primary schools. Doel van het onderzoek was om te kijken wat creatieve leerkrachten, creatief maakt.

Daartoe werden een aantal leerkrachten geselecteerd die al als creatief te boek stonden en die actief en effectief met creativiteit in de klas aan de slag waren. De vraag: “Hoe doen ze dat toch?” Het rapport is de moeite van het lezen waard, staat bomvol observaties en best practices. Uiteindelijk concludeert Cremin dat het creatieve leerklimaat – ‘creative practice’ – rust op vier pijlers: Verbindingen maken, Vernieuwing toelaten, Autonomie en betrokkenheid stimuleren en als eerste noemt ze Nieuwsgierigheid. Een creatieve leerkracht – samengevat – heeft een nieuwsgierige houding en straalt dat uit, maakt in de lessen veel gebruik van vragen stellen en moedigt experimenteren aan, dat betekent ook risco’s durven nemen en het belang zien van leren van fouten; fauwten maken mach. (Cremin, T., Barnes, J., Scoffham, S. (2009) Creative Teaching for Tomorrow, Deal, Kent: Future Creative CIC.)

We komen nieuwsgierigheid tegen in het verhaal van Martin Dogger, die nieuwsgierig is naar wat het Ideeëntoestel is en ontdekt wat het kan doen met hemzelf en de leerlingen. Janita Seinstra zet in deze nieuwsbrief nieuwsgierigheid neer in haar kijk op het creatieve leerklimaat. Wat je in de bijdragen in deze nieuwsbrief leest is dat boven alles wisselwerking centraal staat; de wisselwerking tussen de nieuwsgierige leerling en het object van interesse, de wisselwerking tussen leraar en leerling. Zowel leraar als leerling als rolmodel; zij nemen elkaar nieuwsgierig waar. De verbinding tussen de leerling en de lesstof ontstaat door interesse of nieuwsgierigheid, door dat laatste kan de interesse groeien, of niet natuurlijk, “geef mij maar wat anders”. Maar is er niet meer? Al leraar help je de leerling nieuwsgierig te zijn en ook te blijven, dingen niet op het eerste gezicht te verwerpen als “oninteressant”.

Nieuwsgierigheid is de basis van leren, van wetenschap, van interesse in andere en nieuwe dingen, van creativiteit. Maar wat is het nu eigenlijk precíes? Een korte scan van internet leert snel dat ik niet de enige ben die zich dat afvraagt. Het werkt het? Wat kun je ermee? Kun je het stimuleren? En onvermijdelijk: Kun je het meten? Die vragen ga ik in deze bijdrage niet uitvoerig beantwoorden, als ik het al zou kunnen. Genoeg stof om toekomstige bijdragen mee te voeden. Ik geeft hier een paar doorkijkjes die tegen ben gekomen op de elektronische snelweg en in de boekenkast, waarvan ik hoop dat die je nieuwsgierigheid prikkelen.

doorkijkje4Het nut van Nutteloos Onderzoek

Een heerlijk boek met columns van Robbert Dijkgraaf. 300 pagina’s met observaties, wetenswaardigheden en nieuwsgierigheid. Dijkgraaf vraagt zich af “Wat is de kortste weg van A naar B, als je niet weet wat B is of waar het ligt?”, en nog veel meer.

Veel ontdekkingen in de wetenschap werden gedaan door triviale alledaagse observaties niet links te laten liggen, maar door er de vraag bij te stellen “Hee, hoe zit dat?” “Je laat een briefje van 50 euro toch ook niet op straat liggen” schrijft hij in het hoofdstuk Tien regels voor succes in de wetenschap. Een aanrader voor op het nachtkastje.

Dijkgraaf, R. (2012), Het nut van nutteloos onderzoek, Amsterdam: Bert Bakker.

doorkijkje1This is Improbable

De stap van nutteloos onderzoek naar de Ig-Nobelprijs is snel genomen. Marc Abrahams schrijft erover in zijn laatste boek. Op de flaptekst staan heerlijke nieuwsgierige vragen. Ik zet er #cdonv achter. Lees in de nieuwsbrief waarom.

  • What is the best way to slice a ham sandwich, mathematically? #cdonv
  • Wat makes Bobs look especially Bob-like? #cdonv
  • Is the right or left ear better at discerning lies? #cdonv
  • Could mice be outfitted with parachutes to kill tree snakes? #cdonv

Deze en meer onderzoeksvragen passeren de revue in wat een ode is aan nieuwsgierigheid en aan het instituut Ig-Nobel. Niet te verwarren met zijn grote broer dé Nobelprijs. De Ig-Nobel prijs is een parodie-prijs die ieder jaar voor de uitreiking van de échte Nobelprijs wordt toegekend aan het ‘beste’ onderzoek dat ons eerst aan het lachen brengt en daarna aan het denken.

Abrahams, M. (2012) This is improbable, Oxford: Oneworld Publications

doorkijkje3The neglected virtue of curiosity

Op de weblog LessWrong – ‘a community blog devoted to refining the art of human rationality’ – vond ik tijdens mijn nieuwsgierigheidsdwaaltocht (galgje!) op internet een blogpost waarin twee interessante passages, de eerste over het meten van nieuwsgierigheid en de tweede over operationaliseren en stimuleren ervan.

Over het meten van nieuwsgierigheid worden een aantal dimensies genoemd:
“Curiosity can be measured across several dimensions (Kashdan, 2009):

  • Intensity. How strong is that burning itch to know?
  • Frequency. How often do you feel it?
  • Durability. How long does it last?
  • Breadth. How many topics evoke it?
  • Depth. Does the itch remain as you learn more about a topic?”

Over het stimuleren ervan lees ik:
“(…) Kashdan and Fincham (2004, p. 490) propose a table of empirically-informed ‘curiosity interventions’. These include:

  • Create tasks that capitalize on novelty, complexity, ambiguity, variety, and surprise.
  • Purposely place individuals in contexts that are discrepant with their experience, skills, and personality.
  • Create tasks that can be conducted independently.
  • Allow opportunities for play.
  • Create tasks that are personally meaningful.
  • Create challenges that match or slightly exceed current skills.
  • Create enjoyable group based activities.”

Weinig – Engelse – woorden om een hele nieuwe manier van denken en leren in je klas neer te zetten, voor zover je het nog niet deed. Lees de volledige blogpost hier http://lesswrong.com/lw/9m2/the_neglected_virtue_of_curiosity/ (gevonden op 12 september 2010).

doorkijkje2The impact of technology on curiosity

Ik sluit af met een blog die Jelle Jolles @JelleJolles op Twitter onder onze aandacht bracht. Op de weblog TeachThought schrijft Terry Heick over wat technologie doet met onze nieuwsgierigheid. Hij stelt onder meer de volgende voor onderwijs zeer relevante en mijns inziens belangrijke vragen:

  • “When they are no longer able to judge when they’re ‘sufficiently knowledgeable’?
  • When their digital landscape dances with only vacant metaphors of understanding and wisdom?
  • When they think they can ‘Google it’ at anytime?
  • And when they look around them, everyone else is doing all of the same things?
  • What then?”

Tja, wat dan? #cdonv Lees de volledige blogpost hier: http://www.teachthought.com/technology/the-impact-of-technology-on-curiosity/ (gevonden op 12 september 2013)

Ik hoop dat jullie hier de nodige kennis, inspiratie en uiteraard nog meer nieuwsgierigheid uit putten.

davidtwitDavid

Dit bericht werd geplaatst op door .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.