Het nut van een Vlek

inktvlekIn mijn lokaal is een klein atelierhoekje gecreëerd. Daar staat materiaal wat ik af en toe verwissel en er zijn opdrachten die leerlingen kunnen maken na een korte instructie.  Enkele huishoudelijke regels en wat richtlijnen zorgen ervoor dat er doelgericht gewerkt kan worden. En het is steeds weer netjes na afloop. Dat loopt dus gesmeerd.

Tot op een dag Finn naar me toekomt met enigszins de staart tussen de benen. Hij had met de Oost-Indische inkt gewerkt en dat potje was nu helemaal omgevallen en leeg, maar hij zou het meteen opruimen beloofde hij beduusd. “Opruimen? Opruimen? Ik wil eerst zien wat voor vlek dat is!!”

Samen zijn we gaan kijken. Een behoorlijke vlek was het inmiddels; zijn tekenpapier was er vol van..
“Weet je wat? Laat die vlek maar even. Ruim de rest op en leg je vlek te drogen. En als het droog is praten we verder.”  Dat laatste hoefde ik niet meer te doen, want er ontstond de volgende ochtend vanzelf een groepje kinderen rondom De Vlek. “Het is een vrouw die iets wil pakken!” “Nee, het is een  dier wat hard weg wil rennen.”  De kinderen gingen er helemaal in op.  En ik hoefde niets te doen voor deze ontdekkingen; deze zo waardevolle gesprekken.

lindasinnigeVandaag had ik een hartstikke inspirerend gesprek met Linda (www.buroeigendeeg.nl) . En we vroegen ons samen hardop af of creatieve vaardigheden nou een apart vak zou moeten zijn, of niet. En als wel – hoe bied je dat dan aan? En als niet – hoe zorg je dan toch voor deze vaardigheid?  Want we zijn het er beiden roerend over eens dat creatieve vaardigheden in de brede zin een onmisbare factor is bij onze ontwikkeling.
Moeten we hier de kinderen van overtuigen? Welnee, zij zijn ons lichtend voorbeeld van Creativiteit. Hebben wij ze hier dan nog wel iets in te leren? Goeie vraag… Wie moet er dan eigenlijk bereikt worden?

Mijn idee hierover is dat je niet bij de leerling maar bij de leerkracht begint.  Hoe kun je met leerlingen op ontdekkingsreis gaan als je zelf niet ervaren hebt hoe het is om je creatieve vermogens aan te boren? Waar die creativiteit in zit, waar je het vindt en hoe je het ziet? Hoe dat is om oordeel uit te stellen, te ontwerpen vanuit een probleem. Iets zien wat niet eens meer lijkt op wat je zag?
Tegelijkertijd is juist je leerling een geweldige leermeester – als je de onbevangenheid van de kinderen omarmt en de mogelijkheden ziet om met en van ze te leren.
Het gaat er niet om dat wij de kinderen creatief denken bij moeten brengen. Het gaat erom dat wij de kinderen die aangeboren vaardigheid durven laten behouden. En daarvoor zullen wij als volwassenen hier en daar wat moeten afleren en aanleren.

Ik voel me gezegend met mijn talent om zo’n vlek te durven laten ‘leven’. En ik ben er erg trots op dat ik van de gebaande paden af durf te gaan om daadwerkelijk zo’n ontdekkingsreisje in het klein aan te gaan. Met het risico van onbegrip en onwetendheid binnen mijn werkveld op de koop toe nemend. Maar ik wil zo graag dat meer leerkrachten dit ervaren. En ik weet dat er genoeg collega’s zijn die dat best zouden willen durven maar niet goed weten hoe. We zijn in de groep zo intensief bezig met de ‘verplichte lesstof’ en de rust in de groep  – dat zo’n Vlek iets is wat opgelost kan en moet worden, opdat we weer over kunnen gaan tot het werkelijke nut van de dag. Vlekken kosten leertijd. En leertijd is werkdruk voor de leerkracht.
Ik ben ervan overtuigd dat creatieve vaardigheden meer vliegen in één klap slaan. Daarvoor even terug naar De Vlek. Wat deden de kinderen? Ze namen de tijd om te kijken. Ze verwoordden de beelden die ontstonden. Ze luisterden naar elkaar. Ze bleven bij het onderwerp. Is dit niet een belangrijk onderdeel in de taalmethodes? Spreken en luisteren? En wat heb ik ervoor moeten doen? Niets anders dan ruimte geven en stilstaan bij mogelijke uitdagingen die zich voordoen bij iets wat in eerste instantie een probleem leek. Ik heb ruimte gegeven voor creatief inzicht en tegelijkertijd een taalmoment gecreëerd. Werkdruk? Welnee.. het kostte me 27 seconden.

Ik weet zeker dat we ons dat als leerkracht (weer) eigen kunnen maken.  Stop eventjes met moeten – en kijk dan wat er allemaal mag.  Heb dat lef!

Tegen degenen die dit (h)erkennen zou ik willen zeggen:  Gooi die inktpot zelf eens om in een onbewaakt moment en neem er lekker de tijd voor. Kijk naar wat je ziet. Het nut hiervan moet je voelen, en dan praten we verder. (over probleemoplossend denken, uitstellen van oordeel, verwonderen, durven –  bijvoorbeeld…)

En tegen schooldirecties en –besturen zou ik willen zeggen: Investeer in het creatieve denkproces van je leerkracht. Blaas leven in de lesstof. Zorg dat je team met Lef durft te onderwijzen.
Organiseer een goede workshop tijdens een studiemiddag. Creatief denken leer je vooral door het te ervaren en met een stuk theoretische achtergrond geef je je team een basis om hier gericht op voort te borduren.  Het wordt tijd dat creatief denken niet blijft bij het toevallig omvallen van een inktpot op het juiste moment bij de ‘juiste’ juf, maar dat het op waarde geschat wordt en gezien wordt als het cement van onze bouwstenen die we de kinderen aanbieden. Durf die eigenwijze inspirerende leerkracht te zijn! Moet ‘creatief denken’ een vak worden binnen het onderwijs? Wat mij betreft totaal niet! Moet ‘creatief denken’ een belangrijke vaardigheid zijn? Absoluut!

De gastheer van deze waardevolle website, David van der Kooij, organiseert deze workshops.
Voor mijn eigen lespraktijk maak ik graag gebruik van Davids boek “Het Grote Vindingrijkboek”.  Ik gebruik hierbij de achtergrondinformatie die hij hierin op een laagdrempelige manier omschrijft en ga daar dan graag zelf mee aan de slag. Vind je dit lastig, dan vind je per onderwerp leuke lessuggesties. (Download hier de vlekkerige lessuggestie Continenten op drift uit Het Grote Vindingrijkboek)

kickstarterOok wil ik graag aandacht voor twee geweldig gemotiveerde vrouwen die Buro Eigen Deeg hebben opgezet. Wat begon als afstudeerproject (met een prachtig werkboek!) is uitgebloeid tot een missie vanuit ook weer de visie dat creativiteit zoveel en tegelijkertijd zo eenvoudig is. Iedereen is  het en creativiteit is overal. Ook zij geven je graag dat zetje om het weer te hervinden. Kijk voor meer informatie op: www.buroeigendeeg.nl

En ik hoop u vandaag het nut van een vlek te hebben bijgebracht.  😉

Ellen Bollen (Klein formaat)Ellen

Dit bericht werd geplaatst op door .

2 gedachten over “Het nut van een Vlek

  1. m aj

    Fantastisch !
    Ik pleit ook voor ‘meer vlekken’ !!!
    Iedereen – en kinderen nog in meer puurheid als volwassenen – heeft zoveel in zich dat absoluut alle kansen mag krijgen om eruit te laten komen !
    Als leerkracht kan je daar de ruimte voor geven !
    Gewoon doen !

    m aj
    🙂

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *