Help! Talentontwikkeling!

CDOTK300x200Leerkrachten voelen zich nogal eens onzeker als ze lessen in techniek willen of moeten gaan geven. Prof. dr. Ludo Verhoeven (Radbouduniversiteit, coördinator TalentenKracht) begon de opening van de bijeenkomst Daarom is geen reden (7 oktober 2015) van TalentenKracht met de geruststellende boodschap: Begin met iets makkelijks, neem je eigen interesses als vertrekpunt en zoek de verbinding met de thema’s die je aanbiedt. De kinderen doen het werk, jij hoeft niet per sé een ‘crack’ in techniek te zijn. Leer mee. Een belangrijke taak van de leerkracht is het sluimerende talent te herkennen. Maar ja, talent herkennen, hoe doe je dat? Wat is talent eigenlijk?

Ieder mens heeft talenten, het talent ontplooit zich in de wisselwerking tussen wat er in de blauwdruk staat die we bij onze geboorte/conceptie meekrijgen en wat de omgeving ons biedt. Talent kan al op zeer jonge leeftijd worden herkend, ook voor wetenschap en techniek. Kijk naar dit filmpje waarin de 4-jarige Jaap voorspellingen doet en logisch redeneert over de loop van een knikker in een knikkerbaan. Typische kenmerken van talent voor wetenschap en techniek zijn:

  • Leergierigheid, nieuwsgierigheid: WEETLUST!,
  • Ondernemend gedrag gedreven vanuit intrinsieke motivatie,
  • Sterke behoefte aan autonomie: ga toch opzij, ik wil het zelf onderzoeken, ik wil het zelf maken!

CDOweetlustDe leerkracht creëert een rijke leeromgeving, richt zich op het proces en de ontwikkeling van het kind door bewust gebruik te maken van bijvoorbeeld het principe van de Zone van Naaste Ontwikkeling (‘scaffolding’, Vygotsky), prikkelend (wisselend) materiaal dat nieuwsgierigheid opwekt aan te bieden, door onderzoekende (hoe werkt dit?) en ontwerpende (hoe maak ik dit, hoe los ik dit op?) opdrachten te geven, of liever… uit te lokken. En ruimte te geven voor zelfsturing en autonomie.

Dat is allemaal makkelijk gezegd, maar is het ook makkelijk gedaan? Tijdens de workshops lieten de 7 aan TalentenKracht verbonden universitaire werkgroepen zien wat de resultaten zijn van hun onderzoeken – die ze samen met meer dan 100 scholen uitvoerden – en hoe je die vaak op verrassend eenvoudige manier kunt toepassen. Zonder dat jezelf een Willy Wortel hoeft te zijn. De kinderen doen namelijk het (als van)zelf (…leren).

De dag werd afgesloten door dr. Hanno van Keulen (lector Leiderschap in Onderwijs en Opvoeding bij HS Windesheim). In een rijke, humorvolle en zeer informatieve lezing van ruim een uur vroeg Hanno zich onder meer af: kunnen we redenen geven om taalonderwijs effectiever te maken door wetenschap en techniek in te zetten? Om ‘de methode’ eens los te laten. Om kunst- en cultuuronderwijs te combineren met techniekonderwijs? Om kinderen een schooladvies te geven dat rijker is dan de scores op de huidige Eindtoets Basisonderwijs?

Ook trakteerde hij het gehoor op affordanties: een begrip met een belangrijke betekenis voor hoe we zinvol en effectief onderwijs kunnen vormgeven. Een affordantie is de relatie tussen een organisme (jij, je leerling, een dolfijn) en een voorwerp (of de omgeving) die het organisme de mogelijkheid geeft te handelen. Vrij vertaald als het antwoord op de vraag ‘kan ik hier iets mee?’ Affordance+types

Het vertelt iets over in hoeverre iets past in of bij de je ‘denk- en handelings’ mogelijkheden en bewustzijn daarvan. Zo heeft een theekopje een heel andere affordantie voor een mensenkind dan voor een jonge tuimelaar. Tja, denk daar nog maar eens over na als je met de kat aan het spelen bent en lees erover op deze wikipedia-pagina: Affordances.

Van Keulen besloot zijn betoog met ‘vijf talenten waarop kinderen uit kunnen blinken en die je in het onderwijs kunt (moet?) ontwikkelen’. Samengevat in:

  • Nieuwsgierigheid (verkennen, vragen)
  • Creativiteit (verzinnen, opzoeken)
  • Doen (handigheid, ruimtelijk inzicht, zelfsturing)
  • Testen (kritisch denken)
  • Ontsluiten (vertellen, tekenen)

Alle vijf komen volop aan bod in ons nieuwe boek Het Ideeëntoestel. Natuurlijk waren Anouk en ik er trots op dat Het Ideeëntoestel nog even in het zonnetje werd gezet en iedere universitaire werkgroep twee exemplaren kreeg uitgedeeld! Kortom een geslaagde dag voor iedereen. Dank aan de organisatie!

 

Dit bericht werd geplaatst op door .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *